ذخیره خوارزمشاهی حکیم جرجانی

نرم افزار طب حرجانی با بربرداشت از مطالب کتاب ذخیره خوارزمشاهی تهیه و تولید گردیده .

ذخيره خوارزمشاهی که يکی ازطولانی‌ترين و مشروح‌ترين کتب طبی پارسی و حاوی حدود 700000 کلمه است ، در مدتی کوتاه شهرت يافت. جرجانی در ابتدای کتاب به توصيف شرايط آب و هوايی و بيماری‌های رايج محل زندگی خود می‌پردازد و دليل نگارش آن را نبودن نوشتاری مشابه بيان کرده و ذکر می‌کند که هيچ کتابی نيست که طبيب را از کتب ديگر مستغنی سازد. بنابراين کتابی تأليف کرده که طبيب با وجود آن در هيچ زمينه‌ای به ساير کتب محتاج نباشد.نظامی عَروضی در کتاب «چهارمقاله»، ذخيره را يکی از کتب بسائط و در زمره «سِتّه عَشَر»َ جالينوس، «حاوي» زکريای رازی، «کامل‌الصناعه» يا «قانون» بوعلی سينا می‌شمارد. اين کتاب يک دوره کامل طب نظری و طب عملی و دايره‌المعارف پزشکی به فارسی است که به سه زبان اردو، عبری و ترکی ترجمه شده و شامل نه کتاب و يک باب در بيان ادويه مفرده است. 

کتاب نخست شامل تعريف علم طب و بيان منفعت آن، تشريح و نحوه عملکر

کتاب سوم دربردارنده تدابير لازم برای حفظ تندرستی، بررسی وضعيت آب و هوا و محل سکونت و خوردنی‌ها و نوشيدنی‌ها و خواب و بيداری و حرکت و سکون، عطرها ورياحين و روغن‌ها، تدبير قی‌کردن و داروی مسهل خوردن و فصد و حجامت و زالو و حقنه    و شياف، تدبير اعراض نفسانی مانند شادی و غم و تدبير پروردن اطفال و پيرن و مسافران. 

کتاب چهارم شامل شناخت علائم بيماری‌ها و زمان بروز بحران در آنها. 
کتاب پنجم حاوی مطالب مربوط به تب و علل و علامات و انواع آن و معالجه آنها. 
کتاب ششم شامل درمان بيماری‌های فرق سر تا ناخن پا. 
کتاب هفتم در بيان ورم‌ها و زخم‌ها و نحوه شکافتن و داغ کردن، درمان شکستگی و زخم و اندام تباه‌شده. 
کتاب هشتم در بيان زينت يعنی راه‌های پاکيزگی و آراستگی ظاهر پوست. 
کتاب نهم شامل زهرها و بيان پادزهرها. 
کتاب دهم حاوی مطالب مربوط به داروشناسی.

 

کتاب جامع تحفه حکیم مومن

اپلکیشن حاضر با اقتباس از کتاب جامع تحفه حکیم مومن شامل 47فصل میباشد که تقدیم به دوستداران طب سنتی خواهد شد .

تحفهٔ حکیم یا تحفةالمؤمنین، تألیف محمد مؤمن حسینی دیلمی تنکابنی طبیب ابن محمد زمان دیلمی تنکابنی طبیب شاه سلیمان صفوی، کتابی است مفصل در طب سنتی ایران که برگرفته از منابع ایرانی، یونانی و هندی است.

زمان نگارش سال ۱۰۸۰ ق. است. ترجمهٔ عربی این کتاب توسط یک پزشک اهل مدینه به نام مصطفی یوسف زاده (مشهور به شورانی یا شیروانی) که به نام تحفة المسلمین و تحفة اهل السنه، و ترجمۀ ترکی آن در سدۀ ۱۳ توسط پزشکی تحت عنوان «غنیة المسلمین» منتشر شده است.

از این کتاب چاپ‌های متعدد سنگی در قطع رحلی در دسترس است که در تهران چاپ شده. البته یک چاپ تایپی مغلوط در قطع وزیری و یک ویرایش ضعیف ادبی که جدیداً در تیراژ نمایشگاهی روانه بازار شده است، از نسخه‌های چاپی به شمار می‌رود. نسخه‌های خطی متعددی نیز در شبه قارۀ هند، تعدادی نسخه از متن کامل یا به طور منتخب در «ازبکستان»، یک نسخه خطی به صورت مینیاتور مذهب، در کنگره آمریکا، و نسخه‌هایی از آن نیز در کتابخانه ملک و آستان قدس رضوی و چندین نسخه در کتابخانه مرکزی تبریز موجود است.

واژه‌ها

کاربرد زیاد واژه‌های مترادف از زبان‌ها و گویش‌های مختلف در این کتاب از ویژگی‌های مهم این تألیف به شمار می‌رود. در بیان خواص یک گیاه ابتدا از مشهورترین نام آن فرموده و بعد مترادف آن را در زبان‌های دیگر بیان کرده است.

مثلاً: تیکان: اسم ترکی شوک است که به فارسی خار گویند.

معادل‌های یونانی، سریانی، رومی، عبرانی، فارسی و از پانزده گویش عربی (مثل مغربی، مصری، بیت المقدسی، عربی اندلسی و…) نیز واژه‌هایی از زبان بربری، قبطی، حبشی در کتاب دیده می‌شود. حکیم مؤمن از واژه‌های گویش فارسی، واژه‌های رایج در اصفهان، گیلان، طبرستان، شیراز، گویش پهلوی، جرجان، قزوین و… در کتاب آورده است.

 

کتاب مشتمل است بر پنج تشخیص:

تشخیص اول: در بیان سبب اختلاف اقوال الطباء در تهیه و قوت و قدر شربت ادویه و شروط اخذ هر دواء و ذکر درجات و تقسیم قوتها به اقسام.

تشخیص ثانی: در ذکر صفات افعال ادویه و بیان افعال کلیه و مشابه آن و تفسیر اسامی و معانی لغاتی که در طی انشاء این مجموعه مذکور می‌شود و در کتب ادویۀ مفرده مدار علیه است.

تشخیص ثالث: در بیان ماهیت و خواص و کیفیت ادویۀ مفرده و ادویۀ مرکبه و ذکر مصلح و بدل و قدر شربت و آنچه بان مناسبت است.

تشخیص رابع: در مداوای سموم. در پنج فصل:

فصل اول: در تدبیر منع تأثیر سموم و احتراز از آن.

فصل دوم: در تدبیر مشترکه سموم.

فصل سوم: در تدبیر سموم مشروبه.

فصل چهارم: در تدبیر سموم ملذوعه.

فصل پنجم: در آنچه حشرات از آن گریزند.

تشخیص خامس: در بیان اوزان و آنچه بان متعلق است. در سه فصل:

فصل اول: در اوزان صغار.

فصل دوم: در اوزان کبار.

فصل سوم: در تحویل بعض از آن به بعض.

ندای سلامت با طبیعت

 

مهندس سید رحمت الله انصاری

 

ansari110.com

 

 
کتاب اوّل قانون در طب سینا

کتاب اوّل قانون در طب سینا

 


لغت نامه طب سنتی نرم افزار کتاب اول قانون (امکانات جانبی )بالغ بر هفت هزار لغت با شرح تفصیلی هرلغت میباشد .

 


نرم افزار کتاب اول قانون در طب سینا با اقتباس از کتاب جامع قانون در سینا با ترجمه مرحوم دکتر شرفکنیدی تهیه و تنظیم گردید .

 


عناوین این نرم افزار شامل چهار فصل مرتبط با کتاب اول و به انضمام ۲۴ فصل مرتبط با واژه نامه همیار طب سنتی است .

 


بعضی از عناوین شامل :

 


علم طب و ارکان طبیعی

 


بیماری ها علل و علاپم

 


بهداشت و جلوگیری از بیماری ها

 


بیماری های عمومی و انواع درمان و نسخ طبیعی

 

ساختار و محتوای قانون 

 

این کتاب عظیم بیش از یک‌میلیون کلمه دارد و شامل پنج بخش (کتاب) است که هریک به چند «فن»، «تعلیم»، «جمله» و «فصل» تقسیم می‌شود. پنج بخش کتاب عبارت است از: کلیات طب، ادویهٔ مفرده، امراض مخصوص اعضاء، امراض عمومی بدن، و ادویهٔ مرکبه.
 بوعلی در کتابِ یادشده سعی بلیغی در تعریف الفاظ طبی به‌گونه‌ای منطقی کرده و در تقسیم موضوعات و شرح مطالب نیز از روشی منطقی پیروی کرده‌است. قانون را باید ترکیبی علمی از تجارب بالینیِ بوعلی، آثار و تعالیم جالینوس و بقراط و ارسطو و نوشته‌های پزشکان ایرانی و مسلمان پیش از خود، چون رازی، ابن ربن طبری و ابوسهل مسیحی دانست.

 

کتاب قانون را بزرگترین سند پزشکیِ جالینوسی می‌دانند، ولی مسائل نظریِ ارسطویی بر این اثر ارزشمند مسلط است. بوعلی در تشریح به ارسطو استناد می‌کرد. وی مبانی کلی طب را برپایهٔ آرای جالینوس، و داروگیاه‌شناسی‌اش را بر اساس نوشته‌های دیوسکوریدس (داروگیاه‌شناس نامدار یونانی در قرن نخست میلادی) توضیح داده‌است.

 

بوعلی به طب نظری و عملی نظر داشته‌است. وی در آثار طبیِ خود و به‌ویژه در قانون، تعالیم عملی و بالینی را در قالب تعریف‌های نظری و علمی بیان کرده‌است. مشاهدات بالینیِ قانون را می‌توان با مفاهیم تجربیِ بالینیِ الحاوی مقایسه کرد. ابن سینا، رازی را شایستهٔ نام پزشک و حکیم نمی‌دانست، اما عملاً بسیاری از روش‌های درمان و کار تجربی خود را از الحاوی رازی آموخته‌بود.

 

بوعلی در شرح داروهای مفرد و قراباذین، نخست ماهیتشان را ذکر می‌کند و بعد نوع عالی و دانیِ آن را شرح می‌دهد. اکثر داروهای ذکرشده از داروهای گیاهی یا حیوانی است. او از مواد معدنی و ترکیبات شیمیایی نیز در داروسازی استفاده می‌کرده‌است؛ ازجمله طلا، سرب، نقره، سفیداب، گوگرد، ‍‍زرنیخ، لاجورد، و زنگار.

 

ابن سینا، ضمن توصیف کارکرد این مواد، اطلاعات جالبی نیز دربارهٔ شیمی غیرآلی بیان کرده‌است. در کتاب اولِ قانون، برخی اطلاعات دربارهٔ طرز آزمایش مواد دقیقاً آمده‌است؛ ازجمله شرح تصفیهٔ آب هنگام مسافرت.

 

بوعلی سینا در قانون به نکات خاصی اشاره می‌کند که پیش و حتی پس از آن دوره، به آنها توجه چندانی نمی‌شده‌است.

 

ندای سلامت با طبیعت

 

مهندس سید رحمت الله انصاری

 

ansari110.com

 دانلود اپلیکیشن گوشی کتاب اکسیر اعظم حکیم محمد اعظم ناظم جهان

 

 

روی گوشی خود دانلود کنید

نویسنده :  محمد اعظم ناظم جهان

بدان که علاج جمیع امراض بر سه قسم است یکی تدبیر و تغذیه دوم استعمال ادویه سوم استعمال دستکاری مثل فصد و حجامت و زلو و داغ و شگافتن و جبر استخوان شکسته و جز آن هر چه به دست تعلق دارد و چون اصناف مذکوره این نوع سومی در فصول مستقله در کتب کلیات مسطور است لهذا هر دو نوع اول و ثانی را در دو قاعده بیان می کنم. قاعده اول در تدبیر و تغذیه بدان که مراد از تدبیر در اینجا تصرف در اسباب سته ضروری یعنی هوا و ماکول و مشروب و خواب و بیداری و استفراغ و احتباس و حرکت و سکون بدنی و اعرا نفسانی است و در غیر ضروری مثل حمام و مالش بدن و دفن کردن در ریگ و نشستن در آفتاب و پاشیدن آب سرد بر چهره و مانند آن حسب ضد مرضی که قصد ازالة او باشد و تدبیر این همه در کلیات مذکور است مگر تدبیر غذا در اینجا مسطور می شود و غذا اگر چه دراسباب ستة ضروری داخل است لیکن چون آن را منجملة آنها احکامی است که اکثر آن در باب کمیت مخصوص آن است …..

موضوعات کتاب به قرار زیر است :

 جلد اول : علاج کلی امراض – بیماریهای سر -بیماری های چشم – بیماری گوش – بیماری بینی

 جلد دوم : علاج کلی امراض – امراض لبان و امراض دهان – امراض زبان و امراض دندان و لثه-امراض حلق و امراض مری-امراض ریه و سینه – امراض قلب – امراض پستان – امراض معده

 جلد سوم : علاج کلی امراض- امراض کبد-امراض طحال- امراض زهره-امراض روده-امراض کلیه-امراض مثانه.

جلد چهارم : علاج کلی امراض – امراض اندام تناسل مردان – امراض رحم – امراض کمر و مفاصل – تب …

اپلیکیشن کتاب پیشرفته اکسیر اعظم ناظم جهان بالغ بر ۵۰۰۰ صفحه است واپلیکیشن این کتاب ارزشمند و مفید را میتوانید دانلود کنید .

ندای سلامت با طبیعت 

مهندس سید رحمت الله انصاری

 

نرم افزار کتاب دوم قانون درطب سینا

فهر ست عناوین نرم افزار کتاب دوم تدبیر داروسازیمزاج مفردات داروئی مفردات داروئی  فهرست موضوعی مطالب عناوین نرم افزار کتاب دوم قانون در طب : تدبیر داروسازی شامل موضوعات ذیل است .الواح در باره ادويه مفرده آميزش داروها كاربرد مفردات داروئي در آرايش شناسايي اعمال داروهاي ساده داروي فشرنده(عاصِر)تاثير عوامل خارجي بر دارو داروي بادشكن(كاسِرُالرّيح) داروي بادزا(مُنَفِّخ)بندآورنده (مُسَدِّد)داروي بازدارنده(رادِع)داروي به هم آورنده (مُدُمَل)داروي چرک آور (موسِخ للقروح) داروي داغ گذار (كاوي)ادويه مفردهمسهل، معرق، مدر داروي فاصله انداز (مُفَحَّج) داروي گنداننده(مُعَفَّن)داروي غليظ كننده (مُغَلَّظ)داروي قَرحه آور (مُقَرَّح) اثر دارو بر دمل ها و جوش هاداروي گوارنده(هاضِم) داروي گيرنده(قابِض)داروي هموار كننده (مُمَلِّس) در بيماري هاي مربوط …به اضافه مخزن الادویه

-مزاج مفردات داروئی شامل فهرست موضوعات ذیل است .

شناختن گرمي و سردي مفردات
شناخت مزاج مفردات از رنگ و بوي
قياس مزاج مفردات از اقسام مزه
قياس مزاج مفردات از انواع بي مزه
قياس مزاج مفردات از مزه هاي گرم
قياس مزاج مفردات از مزه هاي سرد
قياس مزاج مفردات از تاثير شيرين و چرب بر زبان
قياس مزاج مفردات از لذت شيريني از چيست ؟
قياس مزاج مفردات از سبب پيدايش شيرين و چرب
قياس مزاج مفردات از كنش تلخ و شور
قياس مزاج مفردات از كنش مزه تند و ترش
قياس مزاج مفردات از ساير كنش ها
قياس مزاج مفردات از آميختگي مزه ها
قياس مزاج مفردات از شناخت به وسيله رنگ
مزاج سست و جدايي ناپذير
انواع مزاج داروها
مزاج داروهاي مفرده
مزاج نيرومند
قواي مزاج داروها از راه آزمايش
شرط اول آزمايش قواي مزاج
شرط دوم آزمايش قواي مزاج
شرط سوم آزمايش قواي مزاج
شرط چهارم آزمايش قواي مزاج
شرط پنجم آزمايش قواي مزاج
شرط ششم آزمايش قواي مزاج
شرط هفتم آزمايش قواي مزاج
شناسايي مزاج از طريق قياس

ساختار و محتوای قانون 

این کتاب عظیم بیش از یک‌میلیون کلمه دارد و شامل پنج بخش (کتاب) است که هریک به چند «فن»، «تعلیم»، «جمله» و «فصل» تقسیم می‌شود. پنج بخش کتاب عبارت است از: کلیات طب، ادویهٔ مفرده، امراض مخصوص اعضاء، امراض عمومی بدن، و ادویهٔ مرکبه.

 بوعلی در کتابِ یادشده سعی بلیغی در تعریف الفاظ طبی به‌گونه‌ای منطقی کرده و در تقسیم موضوعات و شرح مطالب نیز از روشی منطقی پیروی کرده‌است. قانون را باید ترکیبی علمی از تجارب بالینیِ بوعلی، آثار و تعالیم جالینوس و بقراط و ارسطو و نوشته‌های پزشکان ایرانی و مسلمان پیش از خود، چون رازی، ابن ربن طبری و ابوسهل مسیحی دانست.

کتاب قانون را بزرگترین سند پزشکیِ جالینوسی می‌دانند، ولی مسائل نظریِ ارسطویی بر این اثر ارزشمند مسلط است. بوعلی در تشریح به ارسطو استناد می‌کرد. وی مبانی کلی طب را برپایهٔ آرای جالینوس، و داروگیاه‌شناسی‌اش را بر اساس نوشته‌های دیوسکوریدس (داروگیاه‌شناس نامدار یونانی در قرن نخست میلادی) توضیح داده‌است.

بوعلی به طب نظری و عملی نظر داشته‌است. وی در آثار طبیِ خود و به‌ویژه در قانون، تعالیم عملی و بالینی را در قالب تعریف‌های نظری و علمی بیان کرده‌است. مشاهدات بالینیِ قانون را می‌توان با مفاهیم تجربیِ بالینیِ الحاوی مقایسه کرد. ابن سینا، رازی را شایستهٔ نام پزشک و حکیم نمی‌دانست، اما عملاً بسیاری از روش‌های درمان و کار تجربی خود را از الحاوی رازی آموخته‌بود.

بوعلی در شرح داروهای مفرد و قراباذین، نخست ماهیتشان را ذکر می‌کند و بعد نوع عالی و دانیِ آن را شرح می‌دهد. اکثر داروهای ذکرشده از داروهای گیاهی یا حیوانی است. او از مواد معدنی و ترکیبات شیمیایی نیز در داروسازی استفاده می‌کرده‌است؛ ازجمله طلا، سرب، نقره، سفیداب، گوگرد، ‍‍زرنیخ، لاجورد، و زنگار.

ابن سینا، ضمن توصیف کارکرد این مواد، اطلاعات جالبی نیز دربارهٔ شیمی غیرآلی بیان کرده‌است. در کتاب اولِ قانون، برخی اطلاعات دربارهٔ طرز آزمایش مواد دقیقاً آمده‌است؛ ازجمله شرح تصفیهٔ آب هنگام مسافرت.

بوعلی سینا در قانون به نکات خاصی اشاره می‌کند که پیش و حتی پس از آن دوره، به آنها توجه چندانی نمی‌شده‌است.

به انضمام مخزن الادویه قرابادین کبیر

ندای سلامت با طبیعت

مهندس سید رحمت الله انصاری